Chinese | Vietnamese

Thủy Kính Hồi Thiên Lục

Hòa Thượng Tuyên Hóa 

Mục Lục

Thiên Đế Vương


bookGiới thiệu:


Tai ương ách nạn là do sát nghiệp sanh ra, sát nghiệp là do tâm sanh ra; nếu tâm không sanh lòng giết hại, lòng trộm cướp, lòng tà dâm, lòng nói dối, lòng uống rượu mà lại nghiêm trì năm giới, siêng tu tam vô lậu học (giới, định, huệ), thì tất cả ác nghiệp liền được tiêu trừ. Khi đó thì “bổn lai diện mục” không khó nhận thức, “bổn hữu trí huệ” tất tự nhiên hiện tiền. Cảnh vật ở nơi này kỳ diệu biết bao không nơi nào có được. “Bổn địa phong quang” có lý thú kỳ diệu riêng mà ý vị thật vô cùng tận! Chúng ta nếu muốn được thưởng thức cái ý vị đó thì phải phát khởi lòng hướng thiện, gạn lọc tâm tính, phát tâm đại tinh tấn dõng mãnh, lập chí tiến tu nguyện thành đạo quả, để cứu độ nhân sinh cùng tới được bờ bên kia, cùng các bậc thiện nhân cao thượng vui vầy một chỗ, mãi mãi được bầu bạn cùng các bậc Bồ Tát bất thối. Cho nên, tôi viết quyển “Thủy Kính Hồi Thiên Lục” là vì mục đích này! 

Hòa Thượng Tuyên Hóa

TÙY DNG ĐẾ

SÁT PHỤ BẠI QUỐC

 

 

Vua họ Dương, tên Quảng, người vùng Hoa Âm Thiểm Tây, con thứ của Tùy Văn Đế (Dương Kiên). Lúc xưa, Dương Kiên đã từng đã đoạt ngai vàng của cháu ngoại là Chu Tĩnh Đế nhà Bắc Chu, rồi lên ngôi vua tức Tùy Văn Đế . Về sau, Dương Quảng xúi cha truất phế anh để lập mình lên làm thái tử, rồi sau đó vì muốn sớm được lên ngôi vị đế vương nên lập mưu giết luôn cả cha và anh của mình. Sau khi lên ngôi, thi hành những công việc to tát, nào là những công trình thổ mộc hoành tráng, cho tu bổ và sửa chữa lại Trường Thành, xây dựng cung Ly.

Về sau, nhà Vua ngày càng hoang dâm vô độ, chỉ vì yêu thích hoa quỳnh, Vua đã lệnh cho đào những con sông thật dài, đóng thuyền rồng chở rất nhiều mỹ nữ đi Hàng Châu để ngắm hoa vui thú hoan lạc, bất chấp việc tốn hao, phí tổn công sức và tài sản của nhân dân. Bá tính không còn nơi nương thân, họ vô cùng phẩn nộ, oán hận ngập trời. Rốt cuộc, Tùy Dạng Đế đã bị Vũ Văn Hoá Cập giết để cướp ngôi. Bấy giờ xảy ra việc bọn cường hào nổi dậy, mỗi phe làm chủ một nơi, thế lực mạnh thì xưng Đế, thế lực yếu hơn thì xưng Vương, tạo nên một cuộc đại loạn, lê dân lại phải hứng chịu cảnh sống lầm than, khốn khổ, rày đây mai đó, phiêu bạt khắp miền, không nơi nương náu. Sau đó, Lý Uyên khởi binh, đánh chiếm Trường An, triều đại nhà Tùy chính thức bị diệt vong, thiên hạ ổn định, mở đầu thành lập một vương triều mới - quốc hiệu Đại Đường - một triều đại hưng thịnh đáng kể trong lịch sử.

 

Thơ rằng:

Dạng Đế giết Cha để cướp ngôi

Tính tình bạo ngược cứ vun bồi

Hoang dâm vô đạo lừa thiên hạ

Giang sang đế vị cũng tiêu phôi.

Chết xuống suối vàng chưa tỉnh ngộ

Can qua” hai chữ vẫn chưa rồi.

Tỉnh lại hởi hôn quân bạo chúa

Di Đà Phật Quốc sẽ gần thôi!

 

Lại có thơ rằng:

Độc như rắn rết, hung tợ hổ

Thác xuống địa ngục đọa tam đồ

Hoang dâm gây tội cao hơn núi

Yêu hoa, hạ lịnh tạo sông hồ

Nam nữ khoả thân, Vua thích thú

“Bá tánh ngựa trâu” suối lệ khô.

Kém đức, thiếu tài sao giữ nước?

Tiếng đời còn hận đến khi mô!?

 

GIẢNG:  

Hôm nay giảng đến Tùy Dạng Đế, một vị vua không theo lệ dân phép nước, một mẫu người sống không tôn trọng luật pháp. Chính vì thế nhà Vua đã có những mệnh lệnh, những việc làm không phù hợp với vai trò một người lãnh đạo, không hợp quốc pháp cũng chẳng được lòng dân, lại sai quy pháp đạo đức khuôn mẫu, cho nên cuối cùng đã bị diệt vong.

Giả tỷ nhà vua lúc nào cũng giữ đúng khuôn phép, áp dụng luật lệ cho chánh đáng rộng khắp mọi nơi, thuận theo lòng trời, không nghịch với đức hiếu sanh của tạo hóa thì chẳng gặp phải cảnh diệt vong như vậy.. Sự diệt vong đó không phải là do trời muốn tiêu diệt, cũng không phải do con người tiêu diệt nhà vua, càng không phải đất hủy diệt ông ta. Có thể nói rằng, Tùy Dạng Đế chính tự hại mình, tự đưa mình vào chỗ bế tắc khốn cùng, không còn con đường để thoát thân.

Chúng ta biết rằng, bất kỳ một vị lãnh đạo, muốn trị quốc an dân cốt là ở đức độ. Người lãnh đạo có đạo đức có thể tại vị được lâu, không đạo đức, dù có tranh đoạt cho được ngôi vị, cái hư danh ảo ảnh đó chắc chắn sẽ không bền, sớm muộn gì cũng bị tiêu diệt mà thôi.

Cho nên, nói đi nói lại, những ví dụ điển hình qua những mẫu chuyện cổ kim, trong và ngoài nước tạo thành những tấm gương cho mỗi người chúng ta tự soi lại chính mình, rồi soi đến người khác, cùng soi qua lại, khiến chúng ta biết ngay tướng mạo của ta có đoan chính và lòng ta có trong sạch không, hay tướng mạo thì xấu xí, còn trong lòng thì rác rưởi dơ bẩn? Hình thế nào thì bóng thế ấy, không thể chối cãi được!  

Tùy Dạng Đế là vua của thiên hạ, thân thế cao sang, giầu có trùm khắp bốn biển, tông miếu hưởng trọn, mà sao con cháu lại không giữ được cơ đồ? Bởi vì Vua vô đạo, đã không có lòng nhân, hung tàn bạo ngược, cậy uy quyền tối cao rồi muốn làm gì thì làm bất chấp luật pháp và đạo lý công bằng, đảo lộn luân thường đạo lý, không phân trái phải, vong ân bội đức, phạm thượng bất nhân. nên cuối cùng đã bị diệt vong. Vấn đề này chúng ta cần phải nhìn nhận cho thật rõ để làm bài học kinh nghiệm cho chính bản thân mình.

Tùy Dạng Đế họ Dương, tên Quảng người xứ Hoa Âm Thiểm Tây, là con thứ hai của Dương Kiên Tùy Văn Đế. Dương Kiên là Ông Ngoại của Chu Tĩnh Đế thời Nam Bắc Triều. Chu Tĩnh Đế lên ngôi khi tuổi đời hãy còn thơ ấu, vì thế mà mọi việc triều chính do Dương Kiên cố vấn.

Thật không ngờ Dương Kiên lại mưu sát chính người cháu ngoại của mình để cướp ngôi, rồi xưng hiệu là Tùy Văn Đế. Người xưa nói: “thanh xuất vu lam” có nghĩa là màu xanh xanh từ màu lam mà ra. Cho nên sau này Dương Quảng con của Ông ta cũng học theo “cách của cha mình” giết Ông để tranh vương vị! Lòng dạ của vua Tùy Dạng Đế còn độc ác hơn cả những loài lang sói, những loài rắn độc, vừa hung tàn, lại vừa độc ác. Tại sao chúng ta lại nói như vậy?

Quý vị thấy đó, nếu như là một con người, chúng ta có đành lòng giết cả cha lẫn anh ruột của mình chỉ vì lợi dưỡng cá nhân không? Thử hỏi, những hành vi như vậy có xứng đáng làm người hay không?

Tùy Dạng Đế giết Cha và giết Anh như thế nào? Ông ta đầu tiên dùng thủ đoạn tước đi địa vị của anh trai là Dương Dũng (1). Thế là địa vị thái tử đã có trong tay rồi, tuy nhiên Tùy Dạng Đế vẫn chưa vừa ý, lại muốn mình sớm được lên ngôi hoàng đế, vì lòng tham danh lợi nên không thể chờ đợi được, có lẽ Ông ta cũng biết đựơc rằng tuổi thọ của mình không cao, cho nên không thể tiếp tục chờ đợi lâu dài. Ông đã giết chết phụ thân Tùy Văn Đế để soán ngôi. (chữ Hán dùng từ “thí” tức là người (cấp) dưới giết người (cấp) trên,) như “thần thí kỳ quân hữu chi, tử thí kỳ phụ hữu chi”). Ông ta đã mang hai trọng tội_bề tôi giết vua soán ngôi, con giết cha dành địa vị, đó là những việc không nên làm Ông đã ngang nhiên làm. Những hành vi ấy về mặt nhân cách, đã vượt qua giới hạn bình thường, về mặt đạo đức thì đi ngược luân thường đạo lý, về mặt luật pháp cũng vượt quá khuôn khổ phép tắc, cho nên mặc dù có chiếm được ngôi cao, ngồi trên thiên hạ, nhưng hầu như bá tánh đều không nể trọng và kính phục. Mọi người đều tìm cách xa lánh, rốt cuộc Ông đã trở thành một “kẻ đơn độc”, bởi vì không ai ủng hộ ông ta, không một người đứng về phía ông ta, thế thì chỉ còn lại duy nhất một mình ông ta mà thôi. 

“Hôn quân Tùy Dạng Đế”, người đời sau, vẫn còn phẫn nộ mỗi khi nhắc đến tên vị vua này. Một vị vua vừa tàn bạo, vừa hoang dâm, ham danh, mê lợi đã kiến trúc những công trình thổ mộc rất quy mô chỉ nhằm phục vụ cho thú vui sa đọa, dùng sức lực và tài sản của dân tu bổ lại Vạn Lý Trường Thành, để phục vụ cho những thú vui hoan lạc. Ông lại còn cho xây cất cung Ly nằm giữa khu vực Trường An và Giang Đô. Dương Đế là người ham mê sắc đẹp, hoang dâm vô độ, chỉ vì yêu thích loại hoa quỳnh, Ông đã dùng biết bao mồ hôi nuớc mắt của dân chúng, để đào những con kênh, những con sông thật dài, thật lớn rồi lệnh cho nam nữ hầu cận có cả thảy đến hai nghìn người dọc theo hai bên bờ để kéo thuyền rồng ngọc bích đưa nhà vua cùng các mỹ nữ xuôi về phía Nam thưởng ngoạn ngắm hoa. Nhà vua thảnh thơi đi lại trên con thuyền có chiều dài đến hai trăm dặm, vui chơi hoan lạc thỏa thích, cứ như vậy mà vui thú, kể từ lúc thuyền khởi hành cho đến địa điểm chính thức đáp thuyền cũng là lúc sức lực của mọi nguời cạn kiệt, trong khi đó nhà Vua vẫn thản nhiên bên những mỹ nữ vui đùa. Cứ như vậy liên tục diễn ra, dần dần bào mòn sức lực của bao lớp người, thậm chí họ không muốn sống, oán hận ngập trời. Cuối cùng vị Hoàng Đế này đã bị một vị quan thuộc hạ là Vũ Văn Hóa Cập giết để cướp ngôi. Thế nhưng, Tùy Dạng Đế đến khi bị hãm hại vẫn chưa thức tỉnh bởi những hành động sai trái đã gây ra.

Sau khi Vũ Văn Hóa Cập giết Tùy Dạng Đế, quần hùng các nơi cũng nổi lên tranh giành thiên hạ, mỗi thế lực chiếm cứ một phương, thế lực mạnh thì xưng Đế, thế lực yếu thì xưng Vương, thiên hạ bắt đầu đại loạn. Thế là người dân lại phải chịu cảnh màng trời chiếu đất, lầm than thống khổ. Lúc bấy giờ Lý Uyên khởi binh đánh chiếm Trường An, dành ngôi bá chủ, triều Tùy đến đây đã đến hồi kết thúc_ đời Tùy chính thức tồn tại tròn ba mươi tám năm trong lịch sử.

Lý Uyên đã dần dần bình định đựơc các thế lực quần hùng, xây dựng một quốc gia Đại Đường cường thịnh xưa nay chưa từng có trong lịch sử. Sách chép như sau : “Đãi chí Tùy, nhất thổ vũ, bất tái truyền, thất thống tự. Đường Cao Tổ, khởi nghĩa sư, trừ Tùy loạn, sáng quốc cơ.” Nghĩa là: Đến Đời Tùy, mặc dù đã có công thống nhất Bắc Nam về một mối, song, vương vị lại bị thất truyền, hậu bối không gìn giữ được công nghiệp của Tiên Đế, về sau Đường Cao Tổ đã khởi binh đánh dẹp nhà Tùy, bình loạn thiên hạ, xây dựng một quốc gia Đại Đường hùng mạnh.

Lại nói về Tùy Văn Đế lúc tại vị, Vua hết lòng vì dân vì nước, cho nên thời đất nứơc thịnh hưng, binh lực hùng mạnh, được lịch sử ghi danh là: “Khai Hoàng chi trị.” Một vị Vua đã tận lực tận tâm vì dân vì nước như vậy, ấy thế mà lại phải mất hết tất cả, thậm chí luôn thân mạng đều tiêu vào bàn tay của con trai mình. Chúng ta đọc sách, nghiên cứu lịch sử, thiết tưởng rất nên lưu tâm về vấn đề này. Vua Tùy Văn Đế tại sao lại bị như vậy, tại sao lại phải chết dưới tay của chính con trai của mình? Câu trả chính xác nhất là luật nhân quả, tạo nghiệp tất nhiên là phải thọ nhận quả báo.

Chính vì xưa kia Tùy Văn Đế đã giết chết người cháu ngoại thân yêu của mình để cướp ngôi, rồi tự xưng là Hoàng Đế. Đến lượt con của Ông ta là Dương Quảng, chính là do linh hồn oan nghiệt của người cháu ngoại xưa kia nay lại đầu thai làm con ruột của Ông ta, luôn cận kề bên Ông chờ cơ hội giết chết Ông ta để đòi mạng báo thù xưa.

Dương Quảng sau khi giết cha mình rồi, về sau cũng lại bị Vũ Văn Hoá Cập giết chết. Cứ như thế mà giết đi giết lại trong nổi khổ luân hồi về nghiệp sát.

 Đến thời nhà Đường đã rút ra được bài học xương máu này! Mặc dù nhà Tùy đã có công thống nhất Nam Bắc Triều, gầy dựng thiên hạ, vét kênh đào sông, tu sửa Trường Thành, sông ngòi lưu thông Nam Bắc, tuy nhiên trong lúc Vạn Lý Truờng Thành sắp tu bổ xong, Tùy Dạng Đế cũng không thể trụ được lâu, Ông đã bị Lý Uyên đoạt vương vị. Lý Uyên đã nhanh chóng bình định quần hùng, kiến lập quốc gia Đại Đường thịnh trị, triều Đường lại không có nạn phụ tử tương tàn, cho nên đã không bị thọ nhận quả báo Dòng tộc, cha con giết nhau như nhà Tùy. Thế nhưng nhà Đường về sau cũng đi dần theo vết xe đổ lịch sử (của các triều đại phong kiến), đạo đức hoàng cung ngày càng suy giảm, tồn tại không lâu rồi cũng diệt vong!

   Gương xưa vẫn còn đó, lịch sử cho chúng ta thấy rằng sự thay ngôi đổi chúa đẫm máu của các triều đại phong kiến cũng chính là một bộ Kinh Đại Nhân Quả, bằng sự minh chứng hùng hồn về lịch sử người thật việc thật. Gương nhân quả đó giúp mỗi người chúng ta tự rút ra bài học cảnh giác cho riêng mình. Từ vết xe đổ của người xưa, chúng ta dùng làm tấm gương tự soi chính bản thân. Do vậy, sau khi soi gương xưa rồi ngẫm lại chính mình, bất kỳ ai cũng không muốn làm Hoàng Đế nữa rồi. Không làm Hoàng Đế vậy bây giờ chúng ta phải làm gì đây nào? Thôi, không làm Hoàng Đế nữa, chỉ làm A DI ĐÀ PHẬT thôi.

Hôm nay, trong bài kệ khi nãy tôi có dùng câu A DI ĐÀ PHẬT, quý vị đừng ngạc nhiên rằng câu niệm Phật tôi dùng nơi đó là không có nhiều ý nghĩa. Chính câu niệm A DI ĐÀ PHẬT đó mới thật là ý nghĩa cứu kính của vấn đề tôi muốn nói.

Nhân vì vua Tùy Dạng Đế, xưa kia đã gây tạo biết bao nhiêu nghiệp ác, nhất định sẽ bị đọa địa ngục làm ngạ quỷ, súc sinh cứ như vậy mà luân chuyền trong ba đường ác đó để thọ quả báo. Vậy chúng ta hãy vì Ông mà đồng xưng niệm NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT để tiến trợ hương linh ông ấy sớm được siêu thăng Tịnh Độ.

 

 Giải thích phần thơ:

                  Thí phụ soán quốc, tính hung tâm chuyết: Kẻ cấp dưới giết nguời cấp trên mình gọi là “thí.” Tùy Dạng Đế cũng chính vì nôn nóng muốn sớm đựơc làm Hoàng Đế nên đã thừa cơ hội giết chết phụ thân để cướp ngôi. Tính tình của Ông ta xem ra còn hung ác hơn cả loài lang sói, đến khi được làm Vua, đã không có tài năng an dân trị quốc, lại còn biểu lộ tâm tính thô thiển tàn nhẫn.  

Hoang dâm vô đạo, táng thất sơn hà: Ông ta chỉ biết đắm chìm, đam mê tửu sắc, bỏ phế việc triều chính. Thật là một hôn quân vô đạo, không có được chút đức hạnh để lập thân,cho nên không giữ được thiên hạ, để rồi giang sơn chìm đắm.  

Chí tử bất ngộ, sùng thượng can qua: Ông ta cho đến lúc chết vẫn chưa thấy có sự ăn năng hối cải về những tội lỗi của mình, không biết sữa sai để thực hiện nền chính trị nhân từ đối với thần dân trăm họ. Trong khi bên ngoài thiên hạ đại loạn, Ông lại mãi mê với các cuộc du hý ở chốn Giang Đô. Những trung thần Đại Quan hết lòng can giáng điều bị Ông thẳng tay giết hại. Và rồi nhà vua cứ mãi mê phóng túng theo con đường xa đoạ trụy lạc mà không có chỗ dừng, ngày qua ngày càng đi vạn dặm xa luân thường đạo lý, cho đến khi bị thuộc hạ của mình giết chết mà còn chưa chịu tỉnh thức.

Ông ta cho rằng có quyền lực là có thể làm bá chủ nên ôm mộng bá quyền để cũng cố vương vị. Thế nhưng, Ông ấy đâu biết rằng: “Thiên hạ thị hữu đức cư chi, vô đức thất giả chi “, nghĩa là người có đức thì mới nắm được thiên hạ, người không có đức thì sẽ mất thiên hạ vậy. Chính vì không hiểu nên chỉ biết ham mê theo đuổi cái hư danh phù phiếm của cá nhân mà thôi.

Cũng như chỉ vì muốn xứ Cao Ly đến để quy phụng, triều cống, mà phải đến ba lần dốc sức toàn dân vượt đường xa chinh phạt họ, thì hởi ôi, lại bào mòn biết bao nhiêu sức lực của dân lành. Thế mà Nhà Vua có bao giờ nghĩ đến điều đó, Ông ta cứ mặc nhiên triệu tập quân binh, tom góp lương thực. Gọi nhân dân đi ra đánh trận cũng có nghĩa là công việc đồng áng của họ không ai thay thế, tất cả việc sản xuất nông nghiệp bị đình trệ, đã vậy lại phải nộp sưu thuế để phục dịch chiến tranh, người dân phải tận tâm, lao lực, không có ngày nghỉ mà nổi khổ cực cứ ngày càng chồng chất thêm lên.   

 Hôn Quân như thử, A DI ĐÀ PHẬT: Vị hôn quân này thật vô liêm sỉ, tuy là người lãnh đạo mà không hề biết gì đến sự vui khổ can nguy của đời sống dân lành. Một hôn quân mất nhân tính, không hợp “lẽ trời”. Có thể nói rằng may mà trong lịch sử hôn quân bạo chúa cũng ít, những người này sau khi chết nhất định sẽ thọ quả báo, đoạ vào chốn ác đạo. Chúng ta hãy vì lòng từ bi mà thương xót, vì họ niệm danh hiệu A DI ĐÀ PHẬT đồng nguyện cầu cho hương linh ấy mau thức tĩnh giác ngộ mà sớm được giải thoát ra khỏi đường ác đạo.  

Hổ lang xà hạt hung hựu độc: Tính tình của Tùy Dạng Đế hung hãn, ác như loài cọp, loài sói, độc tợ rắn rít và loài bò cạp.  

Súc quỷ địa ngục đọa tam đồ: Ông ta giết cha, giết anh của mình, lại đối xử tàn nhẫn độc ác với muôn dân trăm họ, sau khi chết nhất định sẽ phải đọa vào các đường ác, tức là làm thân súc sinh (huyết đồ), ngạ quỷ (đao đồ), hay xuống địa ngục (hỏa đồ) để thọ quả báo.  

Vị thưởng quỳnh hoa vận hà tịch: Nhân vì ông ta thích thưởng thức hoa quỳnh, một loại hoa quý ở Giang Nam, ông liền lệnh cho thuộc hạ khai kênh, đào những con sông, suốt từ Phương Bắc thông giáp đến sông Trường Giang, rồi đến tận Hàng Châu để ông ta có thể đi thẳng một mạch từ Bắc đến Nam mà du sơn thưởng ngoạn.  

Nhân bão tư dục thái sơn khi: Ông ta đam mê sắc dục, tâm tính lại cuồng loạn hoang dâm, đã không nghe lời khuyên can của những bậc quân sư hiền đức, lại còn tự thân mình dùng xảo ngôn, lừa dối dân tình, làm điều trái đạo đức, tội lỗi cao hơn núi Thái Sơn.  

Nam nữ lõa thể sính du hý: Nói đến vua Tùy Dạng Đế, Ông ta và vua Tùy Văn Đế có cùng chung một đặc điểm là đều tin Phật Pháp, tuy nhiên, Tùy Dạng Đế bình sinh vốn là một Vị Hoàng Đế hư đốn, khi chưa lên làm hoàng Đế, lúc ấy chỉ là một vị vua chư hầu nước Tấn, đã từng quy y Tam Bảo và thọ Bồ Tát Giới. Thầy truyền trao giới pháp cho Ông ta chính là Trí Giả Đại Sư.

Tuy nhiên Ông thọ Bồ Tát Giới lại không giữ giới đã thọ, lại giết chết phụ thân mình, lại còn làm rất nhiều điều xấu ác. Ông ta rất thích mỹ nữ, thích xem những mỹ nữ thoát y, có lần Ông lệnh cho một nghìn người nam, một nghìn người nữ, tất cả đều thoát y đi dọc theo hai bên bờ sông kéo thuyền đưa Ông đi du ngoạn.

Điều mà dân chúng không thể không oán hận đó là trong khi các nam nữ đang đang khỏa thân và dùng hết sức lực để kéo thuyền, Ông ta lại lấy dao cắt đứt dây thừng làm cho cả hai dãy nam nữ đang kéo thuyền ở hai bên đều mất thăng bằng và nhào lộn xuống sông, khi đó, đứng trên thuyền nhìn thấy họ đang trần truồng bơi hỗn loạn trên dòng sông, nhà Vua thích thú cười khanh khách. Hành động đó, cử chỉ đó, đã khắc họa đậm nét hình ảnh hoang dâm vô đạo của Tùy Dạng Đế! Ông ta tàn bạo như thế, nên về sau bị Lý Uyên thay thế. Những vị Hoàng Đế như vậy là xấu xa không xứng đáng. Ông ta đã bái Ngài Trí Giả Đại Sư làm thầy. Trí Giả Đại Sư là bậc cao tăng, giảng pháp rất nổi tiếng, giảng một chữ “diệu” trong mười tuần (cửu tuần đàm diệu, chỉ giảng chữ “Diệu”trong tựa đề Kinh Diệu Pháp Liên Hoa mà hết ba tháng), tuyệt vời như vậy mà Tùy Dạng Đế lại không y giáo phụng hành, khiến cho nhà vua cuối cùng bị giết chết. 

Bách tính hàm tu tác mã ngưu: Nhân dân đã vô cùng phẩn nộ và cảm thấy nhục nhã cho nhà Vua của mình, tuy vậy họ chỉ biết cam tâm làm trâu làm ngựa để phục dịch nhà vua hư đốn mà không dám than trách một lời.

Độc phu vô tri thất thiên hạ: Con nguời độc ác tựa hồ vô tri vô giác, không biết gì về việc tu đức hành nhân, cho nên đã để mất nước.

Cổ kim thóa khí truyền vạn thu: Ông ta đã không còn chút thiện lương, hung tàn thô bạo, cho nên từ xưa đến nay và cho đến muôn vạn đời sau, vẫn còn mang nổi tủi nhục với mọi người.

(Hòa Thượng Tuyên Hoá giảng ngày 9 tháng 10 năm 1987)

----------------------------------------------

Chú thích (1):

Tùy Văn Đế vốn cần kiệm liêm chính, Thái Tử Dương Dũng cũng là người hiếu học, tính nết rộng lượng, nhưng rất cương trực, không thích dua nịnh, không ưa sự nuông chiều lại hay hào hoa phung phí, nên đã dần dần đánh mất đi sự sủng ái của Vua Cha. Ngựơc lại, người con thứ _ Dương Quảng thì biết thức thời và mưu kế, bên ngoài tỏ ra nhu hòa mềm mỏng, giả vờ không ham mê tửu sắc, giả dạng hiền lương nên mọi người gọi anh ta là: “Nhân Hiếu”. Hoàng Hậu thấy anh ta như vậy nên đã khuyên với vua Cha truất ngôi Thái Tử Dương Dũng mà lập Dương Quảng lên kế vị.

Nhưng sau khi Tùy Văn Đế đã đồng ý lập Dương Quảng làm Thái Tử, kể từ đó về sau, anh ta mới dần dần hiện nguyên hình của một con người mưu mô xảo quyệt; đến lúc này, mặc dù vua cha Tùy Văn Đế đã dần dần nhận ra điều đó thì đã muộn rồi, Ông chưa kịp phế ngôi Đông Cung Thái Tử thì Tùy Dạng Đế đã ra tay hành động trước, giết chết phụ thân để cướp ngôi Vua. Sau đó lại âm mưu giết chết Thái Tử Dương Dũng.