Hình ảnh
Vị Thầy
Thông
Thái
Của
Chúng
Tôi
Mục lục
Hằng Thật –
Ngày 21 tháng 2, 1979
Không cầu tìm gì cả!
Kính gởi
Sư Phụ,
Khi tâm đạt đến
chỗ không còn cầu tìm,
Thì cũng không
còn vướng bận ưu lo.
(1)
Hôm qua, thầy
Hằng Triều và con đã lên đến đỉnh đồi – nhìn về phương Nam thấy Devil’s
Slide (Dốc Ác Quỷ)
và thị
trấn Pacifica, nhìn về phương Bắc, thật không thể nghĩ bàn, chúng con thấy
những ngọn tháp màu cam của Cầu Cựu
Kim Sơn (Cầu Cổng
Vàng, núi Tamalpais, ngọn tháp phát sóng truyền hình Sutro –San Francisco!
Dường như mới hôm qua chúng con còn ở Santa Monica chiêm nghiệm về Quốc lộ 1
và chuyến hành trình đáng kinh ngạc phía trước. Vậy mà giờ chỉ trong khoảng
thời gian ngắn hơn cái búng tay, chúng con đã đảnh lễ về đến Vùng Vịnh, rời
Quốc lộ 1 để tiếp tục hành trình xuyên qua Thành phố.
Quả thật, cuộc
đời như một giấc mộng. Như Kinh đã dạy:
“Quá khứ, hiện tại, vị lai – rốt ráo
đều
không nắm bắt được.”
(2)
Hôm qua có thể
được xem như ngày đầu tiên của cuộc hành hương đối với đệ tử này. Con đã
học được một bài học trong thâm tâm rằng – một bài học phải mất đến hai mươi
mốt tháng để học và nhẫn nại thực hành mới có thể hoàn toàn nắm bắt được.
Liệu con đã thật sự nắm được chưa?
Con mong là
chưa, bởi mỗi khi tâm còn chấp trước vào một cảnh giới, thì con lại sẵn sàng
cho một lần vấp ngã nữa rồi. Bài học ấy là gì?
Người ta gọi nó
là: “Chớ cầu tìm”.
Sư Phụ đã khai
thị hàng chục lần, với đủ phương tiện khéo léo:
"Chớ cầu tìm
chi cả.
Đừng cầu thành
Phật,
Đừng cầu trí
huệ lớn,
Đừng cầu giác
ngộ.
Cầu tìm chính
là đầu đội thêm đầu – Nó cũng chỉ là lòng tham.
Chỉ cần nhất
tâm tu hành. Như thế là đủ.
Tu hành mà
không khởi một niệm vì bản thân.
Tu hành tự
nhiên như việc ăn, mặc, ngủ nghỉ. Là nhu cầu tất yếu, vậy thôi.
Và đừng khởi
thêm một ý niệm thứ hai.
Hãy nhất tâm.”
Trong Kinh Hoa
Nghiêm đặc biệt dạy rõ ràng rằng Bồ-tát không cầu tìm.
“…Bồ Tát này hộ
trì tịnh giới, (lòng không nhiễm trước sắc, thanh, hương, vị, xúc. Cũng đem
sự vô trước ấy nói với chúng sanh), chẳng cầu oai thế, chẳng cầu chủng tộc,
chẳng cầu giầu có, chẳng cầu sắc tướng, chẳng cầu ngôi vua, tất cả đều không
nhiễm trước.”
Kinh Hoa Nghiêm -
Phẩm Thập Hạnh
Lại nữa,
“…Bồ-Tát này
làm đại-thí-chủ, phàm có vật gì đều bố-thí được cả, lòng bình-đẳng không hề
hối tiếc, chẳng trông quả báo, chẳng cầu tiếng tăm, chẳng tham
lợi-tức.”
Kinh Hoa Nghiêm -
Phẩm Thập Hạnh
Thông điệp kia
tuy rõ ràng , nhưng dường như vẫn chưa chạm tới tận đáy lòng con. Con từng
ngỡ rằng mình có thể làm chủ lòng tham, nhưng kỳ thực, chính nó đang chi
phối và điều khiển con.
Tuần trước,
chúng con có dịp gọi điện
thoại
về Kim Sơn Thánh Tự.Thầy
Hằng Triều trình bày lộ trình mới cho văn phòng, còn con thì thuật lại một
câu chuyện xảy ra vào buổi sáng hôm ấy. Cảm giác thật là hồi hộp khi
quá
gần gũi với
nhà. Thế nhưng, khi trở lại con đường lễ lạy, lòng con bỗng dấy lên sự bất
an và lo lắng. Tại sao vậy? Con nghĩ, “Chà, mình đã
làm việc này
gần hai năm nay rồi, vậy mình đã đạt được thành tựu gì thực
sự chưa? Mình đã thay đổi được gì chưa?”
Tóm lại, con đã
tìm cầu trong Pháp. Nhưng bởi vì đối tượng mà con hướng đến là trí tuệ giác
ngộ và lòng từ bi, nên con đã cho phép những ý nghĩ ấy trú ngụ, cho rằng đó
là một ‘mong muốn thanh tịnh’. Thế nhưngkhi con càng tự soi xét bản thân,
thì phiền não lại càng tăng thêm.
Rồi con nhận ra
bài học của mình. Ba cậu bé đi ngang qua con trên con đường Monterey khi
chúng con đang lễ bái lên đồi trong cơn mưa. Các em tràn đầy ánh sáng và mỉm
cười khi chúng đi qua. Thế nhưng, khi ánh nhìn
đấu tiên của các em
vừa
thấy
mặt con, ánh sáng của cả ba liền vụt tắt. Nụ cười bỗng trở
nên buồn bã và lo âu. Con thấy rõ nỗ lực gượng ép, sự truy cầu của mình được
phản chiếu trong mắt các em.. Con đã làm các em thất vọng. Trong thinh lặng,
gương mặt các em như nói rằng: ‘Này, Người này chẳng có gì đặc biệt cả. Ông
ấy có thể là tăng sĩ, nhưng ông ấy cũng không vui như bao người khác. Ông ta
vẫn còn tìm kiếm một điều gì đó mà chưa tìm được. Thật thất vọng làm sao!
Đây là Phật tử sao? Thật vô ích!’
Thật hổ thẹn
thay. Vì còn mong cầu kết quả từ sự tu tập, con đã làm tổn thương ba cậu bé
ấy, và có lẽ còn khiến các em xa rời Phật pháp.
“Không cầu tức
không lo”
Làm việc thánh
thiện
với tâm mong
cầu điều gì thì chính là làm ô nhiễm sự thanh tịnh nhất của Phật Pháp . Nếu
cầu giác ngộ chỉ vì nghĩ đó là món hời tốt nhất thì điều đó sẽ không bao giờ
xảy ra. Tâm muốn kết quả sẽ chướng ngại chúng. Con nhận ra chướng ngại
khổng lồ
mà con đội trên đầu bấy lâu nay chỉ là bản ngã – cái tôi,
tham cầu lợi ích. Ngay lập
tức, con
buông bỏ và đột nhiên
con cảm thấy
như đám mây đen khổng lồ
được
nhấc
khỏi hai
vai. Con không
làm việc này vì
bản thân
con, mà
chỉ nên thong dong, thuận theo pháp mà đi. Có câu rằng:
Khi công đầy đủ, thành tựu
tự đến
...
Chẳng vì thân
mình cầu lợi ích,
Muốn khiến tất
cả đều an vui,
Chưa từng tạm
khởi tâm hý luận,
Chí quán các
pháp không, vô ngã.
(3)
Kinh Hoa Nghiêm - Phẩm Thập Hồi Hướng
Thay vì vọng
tưởng về lợi ích cho riêng mình, sẽ tốt hơn rất nhiều nếu đem năng lượng ấy
đặt trọn niềm tin vào pháp môn tu tập. Một chân lý thật đơn giản, thế nhưng
phải mất rất
lâu con mới nhận ra.
***
Kính bạch Sư
Phụ,
Bồ Tát này lại
nghĩ rằng:
“Từ lâu tôi vì mến chấp thân
này muốn cho nó được no đủ nên ăn uống. Nay tôi đem thức ăn này ban cho
chúng sanh. Nguyên tôi đối với thân thể này dứt hẳn sự tham chấp.
Kinh Hoa
Nghiêm - Phẩm Thập Vô Tận Tạng
Mỗi người đều
có một vị ưa thích riêng. Trước khi khởi hành cuộc hành hương lạynày, con
vốn có thói quen ưa ngọt. Nhưng mọi thứ thay đổi khi việc lễ lạy bắt đầu tạo
ra nhiều năng lượng dương. Con nhận ra rằng đường làm
phân tán sự tập
trung của con. Đến nay, con thậm chí không thể nhìn thấy đồ ngọt mà mặt
không đỏ bừng. Đó chỉ là trạng thái tạm thời của riêng con – người khác có
thể không gặp chướng ngại khi dùng đồ ngọt. Rốt cuộc, bất cứ sự phân biệt
nào cũng có thể cản trở sự hiểu biết của họ về tính nhất thể vốn có của tạng
Pháp tánh.
Hai Bài Thơ Rác:
Lời Than Của Người Thích
Đường Ngọt
hay
“Đắng Là Hơn” (đối với con lúc này)
Đường là
chướng ngại Tỳ-kheo này.
Chỉ một
miếng thôi, tâm
phủ
sương.
Chiếc
bánh ngọt tan
chảy cột sống,
Làm tôi say
như
say rượu mạnh.
Vừa nếm
chút đường, quên tu hành.
Mặt đỏ,
thở
gấp, quên sanh tử.
Đường khiến
tôi muốn
nói lăng xăng,
Khiến
lưỡi không
dừng,
muốn
cười đùa,
Dần xa đường giác ngộ Như Lai.
Đường làm
miệng tôi nói
không ngừng,
Làm chánh
định tan biến chẳng còn.
Vị Tăng này
nay dứt duyên cùng
Đường
tinh,
nước mật ngọt,
đường cát.
Đường — chỉ
cần vị ngọt thoáng qua,
Tham
cầu khoái lạc khiến thân tâm bệnh.
Ngày xưa
đường thật
ngọt biết
bao,
Nay
tôi chỉ muốn nhất tâm
định.
Đường là
bằng hữu
các
ái dục,
Ngọt
ngào mà dính mắc
tận cùng.
Đường là
keo sơn của thế tục,
Kết
chặt keo sơn
người với người.
Trong muôn
vị, tôi xin thú thật:
Tôi ưa vị
đắng hơn tất
cả.
Nên khi ai
mời món vị
ngọt,
Xin
lượng thứ nếu tôi chối từ.
Một ngày
kia, để thật
chân thật,
Tôi
phải
bỏ hẳn
vị
ngọt
này.
Còn hiện
tại, tôi xin
dùng vị
Đắng
nhưng thanh;
và
không vị
ngọt.
Thức Ăn – Một
Trong Năm Dục
Thức ăn
thật tinh xảo,
Ta
ưa thích thưởng dùng.
Ôi
lòng
tham tầm thường,
Ăn quá độ,
khiến vui,
Nhưng chỉ
trong khoảnh khắc,
Rồi
thân nóng, tâm loạn,
Dục
thiêu đốt thiền định.
Quá
nhiều
trong bữa
trưa,
Là
ngăn đường tu tập.
Ăn chẳng
ít, chẳng nhiều —
Trung
đạo là lẽ chánh.
Đừng khởi
tâm đắm vị —
Đáng
thẹn nếu tham ăn,
Ngăn
cản
đường giải thoát.
Khi bụng đã
no
đầy,
Tâm
Bồ-đề thối
chuyển.
Thức ăn quả
là ngon,
Nhưng
phải trả giá
đắt
Cho việc ăn quá độ.
***
“Bồ Tát này liền suy nghĩ
rằng: cảnh ngũ dục này là thứ chướng đạo, nhẫn đến chướng vô thượng Bồ Đề.
Do vậy nên Bồ Tát chẳng có một niệm dục tưởng, lòng thanh tịnh như Phật”
(Kinh Hoa
Nghiêm – Phẩm Thập Hạnh)
Đệ tử Quả
Chân
(Hằng Thật) cung kính đảnh lễ.
Ghi chú:
(1) Nguyên văn
Hoa ngữ
到無求處便無憂
Đáo
vô cầu xứ tiện vô ưu
(2) Kinh Kim Cang:
過去心不可得，現在心不可得，未來心不可得
Quá khứ tâm bất khả đắc，Hiện tại tâm
bất khả đắc，Vị lai tâm bất khả đắc
(3) Nguyên văn Hoa ngữ trong Kinh Hoa
Nghiêm - Phẩm Thập Hồi Hướng
不為自身求利益
欲令一切悉安樂
未曾暫起戲論心
但觀諸法空無我.
Bất vi tự thân cầu lợi ích
Dục lệnh nhất thiết tất an lạc
Vị
tằng tạm khởi hí luận tâm
Đãn
quán chư pháp không vô ngã.
