Chinese and English | Vietnamese

Thủy Kính Hồi Thiên Lục Bạch Thoại Giảng

Bồ Tát Đại Bi Quán Thế Âm

Hòa thượng Tuyên Hóa giảng ngày 03 tháng 10 năm 1986

 

 

Bồ-tát Quán Tự Tại từ vô lượng kiếp về trước đã sớm chứng thành Phật quả. Danh hiệu của Ngài là Chánh Pháp Minh Như Lai. Ngài vì nguyện từ bi mà chèo ngược thuyền từ trở lại Ta Bà để tầm thanh cứu khổ chúng sanh . Nên có câu: "Ngàn nơi cầu nguyện ngàn nơi ứng. Thường làm thuyền đưa người qua biển khổ".

Hễ ai chí thành xưng niệm danh hiệu Ngài liền được cứu độ. Ngài cứu chúng sanh thoát khỏi bảy loại khổ nạn, tiêu trừ ba độc, và đáp ứng hai điều mong cầu. Thuở còn ở ngôi Sơ địa, Bồ-tát gặp Đức Thiên Quang Vương Tịnh Trụ Như Lai từ bi truyền dạy Thần chú Đại Bi và dùng tay sắc vàng tía xoa đảnh. Ngài lập tức vượt thẳng lên cảnh giới Bát địa và vô cùng hoan hỷ. Ngài liền phát nguyện rằng: "Nếu trong tương lai con có thể làm lợi ích cho chúng sanh, xin khiến con lập tức sanh ra ngàn tay ngàn mắt". Lời nguyện vừa dứt, mặt đất liền rúng động sáu cách, mười phương chư Phật phóng quang minh soi chiếu thân Ngài, ngàn tay ngàn mắt liền hiện ra đầy đủ theo tâm nguyện.

Bấy giờ Ngài bạch với Phật rằng: "Nếu chúng sanh nào thọ trì Thần Chú Đại Bi mà trong đời hiện tại, mọi mong cầu không được toại nguyện, thì chú này không được gọi là Đại Bi Tâm Đà-la-ni".

Vào thời Hậu Lương đời Ngũ Đại, một vị tăng người Nhật thỉnh tượng đồng của Bồ-tát Quán Âm về nước phụng thờ. Khi thuyền đến núi Phổ Đà, dừng tích trượng tại núi ấy. Thường hiện nhiều linh dị, vì thế nơi đây trở thành thánh địa Phật giáo.

Có câu đối rằng:

"Quán Âm Bồ Tát sao ngồi quay lưng?

Do vì chúng sanh chẳng chịu quay đầu".

Nên nói:

"Biển khổ không bờ, quay đầu là bến".

Vì sao chúng sanh không quay đầu? Do mê đắm danh lợi và tình ái. Nếu có thể nhìn thấu và buông xuống những thứ ấy thì liền đạt được tự tại.

 

Giảng giải:

 

Vì sao gọi Ngài là đại từ đại bi Quán Thế Âm Bồ-tát. Đó là bởi vì, với lòng đại từ, Ngài ban cho niềm vui, với lòng đại bi, Ngài cứu khỏi các khổ. Bất cứ điều gì chúng sanh mong muốn, Ngài đều có thể giúp họ thành tựu.

Quán Thế Âm: Chẳng phải trong Tâm Kinh có nói “ Bồ-tát Quán tự tại quán chiếu thâm sâu Bát nhã ba-la-mật” sao? “Avalokiteshvara” được dịch là “Quán tự tại”, nghĩa là quý vị quán mình đang tự tại thay vì quán những người khác đang tự tại. Nếu quý vị không khởi vọng niệm, thì quý vị đang quán tự tại. Nếu quý vị khởi vọng niệm, thì quý vị không thực sự quán tự tại.

“Từ vô lượng kiếp trước”: nghĩa là từ rất lâu xa không thể tính đếm. “Đã thành Phật quả”: tức Ngài đã chứng quả vị Phật. “Danh Hiệu của Ngài là Chánh Pháp Minh Như Lai”: danh hiệu của vị Phật ấy là Đức Phật Chánh Pháp Minh.

“Do sức đại bi nguyện lực”: vì phát đại nguyện từ bi ấy nên “chèo ngược thuyền từ trở lại”, tức “ẩn lớn hiện nhỏ”. Vốn đã thành Phật, nay lại thị hiện thân Bồ Tát, hóa hiện làm Quán Thế Âm Bồ Tát. “Trở lại Ta-bà”: quay lại thế giới ngũ trược đầy khổ đau, cõi Ta-bà kham nhẫn này.

“Tầm thanh cứu khổ”: bất luận ai có đau khổ gì, chỉ cần xưng niệm Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát, Ngài nghe tiếng liền đến cứu khổ. Cho nên nói: “Ngàn nơi cầu nguyện ngàn nơi ứng.” Dù ở nơi nào có người cầu khẩn, niệm Quán Thế Âm Bồ Tát, Ngài đều đến cứu độ. “Thường làm thuyền đưa người qua biển khổ”: trong biển khổ của cõi Ta-bà, Ngài thường như con thuyền đưa người qua sông mê.

“Chí thành xưng niệm”: phải hết sức thành kính, chuyên nhất niệm danh hiệu Ngài. “Liền được cứu”: cũng chính là ý “người có lòng tin sẽ được cứu độ.”

“Cứu khỏi bảy khổ nạn”: bảy khổ nạn gồm nạn nước, nạn lửa, nạn gió, nạn vua quan, nạn giặc cướp, nạn ôn dịch lưu hành… Tóm lại không chỉ bảy loại, mà tất cả mọi tai nạn đều được cứu giúp, kể cả tai nạn xe cộ. Nhiều người kể rằng họ thường niệm Quán Thế Âm Bồ Tát, dù xe bị đụng nát nhưng thân người lại bình an vô sự. Có rất nhiều sự linh ứng như vậy.

“Tiêu trừ ba độc”: có thể tiêu trừ ba độc tham, sân, si. Kinh dạy: “Nếu người nhiều lòng tham, thường niệm cung kính Quán Thế Âm Bồ Tát, liền được lìa tham.” Nếu người nhiều sân hận, nóng giận, thường xưng niệm và cung kính Quán Thế Âm Bồ Tát thì tâm nóng giận sẽ giảm bớt. Nếu người ngu si mê muội, thường niệm và cung kính Quán Thế Âm Bồ Tát thì sẽ lìa si mê.

“Đáp ứng hai điều mong cầu”: tức cầu con trai hoặc con gái. Nếu cầu con trai sẽ được con trai đoan chánh đầy đủ tướng tốt; nếu cầu con gái sẽ được con gái thông minh trí tuệ, dung nghi đoan nghiêm. Đó gọi là “ứng hai điều cầu.”

“Thuở còn ở ngôi Sơ Địa”: Sơ Địa là địa vị đầu tiên trong Thập Địa, gọi là Hoan Hỷ Địa. Lúc ấy, “gặp Đức Thiên Quang Vương Tĩnh Trụ Như Lai từ bi”: Đức Phật ấy thương xót Ngài nên “truyền dạy Thần Chú Đại Bi”, đem thần chú Đại Bi truyền trao cho Ngài. “Dùng tay ánh sáng vàng tía xoa đảnh”: Đức Phật lấy tay có ánh sáng vàng tía xoa đầu Ngài. “Liền vượt thẳng lên cảnh giới Bát Địa”: ngay lập tức vượt lên địa vị Bát Địa, tức Bất Động Địa.

“Hoan hỷ phát nguyện”: Ngài vô cùng vui mừng nên trước Đức Tĩnh Trụ Vương Phật phát nguyện rằng: “Nếu trong đời vị lai ta có thể lợi ích chúng sanh, nguyện cho ta lập tức sanh đủ ngàn tay ngàn mắt.”

“Lời nguyện vừa dứt, đại địa sáu cách chấn động”: sáu cách chấn động là chấn, hống, kích, động, dũng, khởi. “Chư Phật mười phương phóng quang chiếu thân Ngài”: lúc ấy chư Phật phóng ánh sáng gia hộ. “Ngàn tay ngàn mắt đồng thời đầy đủ”: Ngài liền hiện đủ ngàn tay ngàn mắt.

“Bấy giờ Ngài bạch với Phật rằng”: Ngài thưa với Phật: “Nếu có chúng sanh trì tụng Thần Chú Đại Bi, trong đời hiện tại, mọi điều mong cầu mà không được toại nguyện, thì không thể gọi là Đại Bi Tâm Đà La Ni.” Ngài phát nguyện rằng nếu người trì tụng Chú Đại Bi mà không được thành tựu, thì chính Ngài cũng không thành Chánh Giác.

“Vào thời Hậu Lương đời Ngũ Đại”: lúc ấy “một vị tăng Nhật Bản thỉnh tượng đồng Quán Âm Đại Sĩ đem về nước phụng thờ.” Khi “thuyền đến núi Phổ Đà”, liền “dừng tích trượng tại núi ấy”, ở lại nơi đó. “Thường hiện nhiều linh dị”: Quán Thế Âm Bồ Tát thường hiện đủ mọi cảm ứng linh thiêng tại nơi ấy. Vì vậy, “Phổ Đà Sơn trở thành thánh địa Phật giáo.”

Câu đối rằng:

“Quán Âm Bồ Tát sao ngồi quay lưng?
Do vì chúng sanh chẳng chịu quay đầu."

Tại sao tượng Quán Âm trong chùa thường quay mặt vào trong mà không hướng ra ngoài? Vì chúng sanh thế gian không chịu quay đầu, không chịu rút lui khỏi dòng mê, không chịu bỏ mê về giác. Cho nên nói: “Biển khổ không bờ, quay đầu là bến.” Vì sao chúng sanh không quay đầu? Vì mê đắm danh lợi và tình ái. Nếu có thể nhìn thấu và buông xuống những thứ ấy thì liền đạt được tự tại.

Tán rằng:

Đại từ đại bi
Cứu khổ cứu nạn
Cầu mong chúng sanh
Đồng lên bờ giác

Chẳng ngại gian lao
Mọi nơi đều hiện

Độ chúng hữu tình
Nhiếp thọ sang hèn.
(1)

“Đại từ đại bi”: Quán Thế Âm Bồ Tát đầy đủ lòng từ bi rộng lớn. “Cứu khổ cứu nạn”: cứu tất cả khổ đau tai nạn. “Cầu mong chúng sanh”: Ngài luôn mong tất cả chúng sanh “đồng lên bờ giác”, cùng thành Phật.

“Chẳng ngại gian lao”: Quán Thế Âm Bồ Tát không quản nhọc nhằn để cứu độ chúng sanh. “Mọi nơi đều hiện”: không nơi nào Ngài không thị hiện. “Độ chúng hữu tình”: cứu độ khắp tất cả chúng sanh có tình thức. “Nhiếp thọ sang hèn”: từ hàng công hầu khanh tướng cho đến người ăn xin thấp kém, Ngài đều bình đẳng cứu độ, không phân biệt.

Lại nói kệ rằng:

Phổ Đà thường hiện tiếng hải triều
Chúng sanh Ta-bà duyên rất sâu
Ngàn tay hộ trì người hữu tình
Mắt huệ soi nhìn kẻ khổ đau

Sóng biển khổ mong hằng lặng dứt
Địa ngục đau thương nguyện lấp bằng
Xưng danh liền giải mọi tai nạn
Lễ bái tự nhiên phước huệ tròn.
(2)

“Phổ Đà thường hiện tiếng hải triều”: nơi bờ biển Phổ Đà Sơn thường hiện âm thanh như tiếng sóng triều. “Chúng sanh Ta-bà duyên rất sâu”: chúng sanh cõi Ta-bà có nhân duyên đặc biệt sâu dày với Quán Thế Âm Bồ Tát.

“Ngàn tay hộ trì người hữu tình”: Quán Âm Bồ Tát thường dùng ngàn tay hộ trì tất cả chúng sanh. “Mắt huệ soi nhìn kẻ khổ đau”: con mắt trí tuệ của Ngài luôn thấy rõ những người bất hạnh.

“Sóng biển khổ mong hằng lặng dứt”: Ngài mong biển khổ nơi đời ác ngũ trược này, cùng mọi sóng gió phiền não, đều vĩnh viễn lặng yên. “Địa ngục đau thương nguyện lấp bằng”: mọi đau khổ và hình phạt khó nhẫn chịu trong địa ngục, Ngài đều nguyện dùng sức nguyện lực để hóa giải.

“Xưng danh liền giải mọi tai nạn”: chỉ cần xưng niệm danh hiệu Quán Thế Âm Bồ Tát thì mọi tai nạn đều có thể tiêu trừ. “Lễ bái tự nhiên phước huệ tròn”: nếu chí thành lễ bái Quán Thế Âm Bồ Tát thì phước đức và trí huệ đều được viên mãn.

 

Ghi chú:

(1) Nguyên văn Hoa ngữ:

大慈大悲 救苦救難
切望眾生 同登彼岸
不辭跋涉 無處不現
普度有情 攝受貴賤

 

Đại từ đại bi

Cứu khổ cứu nan
Thiết vọng chúng sinh

Đồng đăng bỉ ngạn
Bất từ bạt thiệp

Vô xứ bất hiện
Phổ độ hữu tình

Nhiếp thọ quý tiện.

 

(2) Nguyên văn Hoa ngữ:

普陀常現海潮音 娑婆眾生緣最深
千手護持有情者 慧眼照見不幸人
苦海波濤望永息 地獄痛楚願填平
稱名能解一切難 禮拜自獲福慧臻

 

Phổ Đà thường hiện hải triều âm

Ta bà chúng sinh duyên tối thâm
Thiên thủ hộ trì hữu tình giả 

Tuệ nhãn chiếu kiến bất hạnh nhân
Khổ hải ba đào vọng vĩnh tức

Địa ngục thống sở nguyện điền bình
Xưng danh năng giải nhất thiết nan

Lễ bái tự hoạch phúc tuệ trăn.

 

 

Bồ Tát Đại Bi Quán Thế Âm