Thủy Kính Hồi Thiên Lục
Bạch Thoại Giảng
Bồ Tát Đại Bi
Quán Thế Âm
Hòa thượng Tuyên Hóa giảng ngày 03 tháng 10
năm 1986


Bồ-tát Quán Tự Tại từ vô lượng kiếp
về trước đã sớm chứng thành Phật
quả. Danh hiệu của Ngài là Chánh
Pháp Minh Như Lai. Ngài vì nguyện từ
bi mà chèo ngược thuyền từ trở lại Ta Bà
để tầm thanh cứu khổ chúng sanh .
Nên có câu: "Ngàn nơi cầu nguyện
ngàn nơi ứng. Thường làm thuyền đưa
người qua biển khổ".
Hễ ai chí thành xưng niệm danh hiệu
Ngài liền được cứu độ. Ngài cứu
chúng sanh thoát khỏi bảy loại khổ
nạn, tiêu trừ ba độc, và đáp ứng hai
điều mong cầu. Thuở còn ở ngôi Sơ
địa, Bồ-tát gặp Đức Thiên Quang
Vương Tịnh Trụ Như Lai từ bi truyền
dạy Thần chú Đại Bi và dùng tay sắc
vàng tía xoa đảnh. Ngài lập tức vượt
thẳng lên cảnh giới Bát địa và vô cùng hoan hỷ. Ngài
liền phát nguyện rằng: "Nếu trong
tương lai con có thể làm lợi ích cho
chúng sanh, xin khiến con lập tức
sanh ra ngàn tay ngàn mắt". Lời
nguyện vừa dứt, mặt đất liền rúng
động sáu cách, mười phương chư Phật
phóng quang minh soi chiếu thân
Ngài, ngàn tay ngàn mắt liền hiện ra
đầy đủ theo tâm nguyện.
Bấy giờ
Ngài bạch với Phật rằng: "Nếu chúng
sanh nào thọ trì Thần Chú Đại Bi mà trong
đời hiện tại, mọi mong cầu không
được toại nguyện, thì chú này không
được gọi là Đại Bi Tâm Đà-la-ni".
Vào thời Hậu Lương đời Ngũ Đại, một
vị tăng người Nhật thỉnh tượng đồng
của Bồ-tát Quán Âm về nước phụng thờ. Khi
thuyền đến núi Phổ Đà, dừng tích
trượng tại núi ấy. Thường hiện
nhiều linh dị, vì thế nơi đây
trở thành thánh địa Phật giáo.
Có câu đối rằng:
"Quán Âm Bồ Tát sao ngồi quay lưng?
Do vì chúng sanh chẳng chịu quay đầu".
Nên nói:
"Biển khổ không bờ, quay đầu là bến".
Vì sao chúng sanh không quay đầu? Do
mê đắm danh lợi và tình ái. Nếu có
thể nhìn thấu và buông xuống những
thứ ấy thì liền đạt được tự tại.
Giảng giải:
Vì sao gọi Ngài là đại từ đại bi
Quán Thế Âm Bồ-tát. Đó là bởi vì,
với lòng đại từ, Ngài ban cho niềm
vui, với lòng đại bi, Ngài cứu khỏi
các khổ. Bất cứ điều gì chúng sanh
mong muốn, Ngài đều có thể giúp họ
thành tựu.
Quán Thế Âm: Chẳng phải trong Tâm
Kinh có nói “ Bồ-tát Quán tự tại
quán chiếu thâm sâu Bát nhã
ba-la-mật” sao? “Avalokiteshvara”
được dịch là “Quán tự tại”, nghĩa là
quý vị quán mình đang tự tại thay
vì quán những người khác đang tự tại. Nếu quý vị không khởi vọng
niệm, thì quý vị đang quán tự tại. Nếu quý vị khởi vọng niệm, thì
quý vị không thực sự quán tự tại.
“Từ vô lượng kiếp trước”: nghĩa là
từ rất lâu xa không thể tính đếm.
“Đã thành Phật quả”: tức Ngài đã
chứng quả vị Phật. “Danh Hiệu của
Ngài là Chánh Pháp
Minh Như Lai”: danh hiệu của vị Phật
ấy là Đức Phật Chánh Pháp Minh.
“Do sức đại bi nguyện lực”: vì phát
đại nguyện từ bi ấy nên “chèo
ngược thuyền
từ trở lại”, tức “ẩn lớn hiện nhỏ”.
Vốn đã thành Phật, nay lại thị hiện
thân Bồ Tát, hóa hiện làm Quán Thế
Âm Bồ Tát. “Trở lại Ta-bà”: quay lại
thế giới ngũ trược đầy khổ đau, cõi
Ta-bà kham nhẫn này.
“Tầm thanh cứu khổ”: bất luận ai có
đau khổ gì, chỉ cần xưng niệm Đại Bi
Quán Thế Âm Bồ Tát, Ngài nghe tiếng
liền đến cứu khổ. Cho nên nói: “Ngàn
nơi cầu nguyện ngàn nơi ứng.” Dù ở
nơi nào có người cầu khẩn, niệm Quán
Thế Âm Bồ Tát, Ngài đều đến cứu độ.
“Thường làm thuyền đưa người qua
biển khổ”: trong biển khổ của cõi
Ta-bà, Ngài thường như con thuyền
đưa người qua sông mê.
“Chí thành xưng niệm”: phải hết sức
thành kính, chuyên nhất niệm danh
hiệu Ngài. “Liền được cứu”: cũng
chính là ý “người có lòng tin sẽ
được cứu độ.”
“Cứu khỏi bảy khổ nạn”: bảy
khổ nạn gồm nạn
nước, nạn lửa, nạn gió, nạn vua
quan, nạn giặc cướp, nạn ôn dịch lưu
hành… Tóm lại không chỉ bảy loại, mà
tất cả mọi tai nạn đều được cứu
giúp, kể cả tai nạn xe cộ. Nhiều
người kể rằng họ thường niệm Quán
Thế Âm Bồ Tát, dù xe bị đụng nát
nhưng thân người lại bình an vô sự.
Có rất nhiều sự linh ứng như vậy.
“Tiêu trừ ba độc”: có thể tiêu trừ ba độc
tham, sân, si. Kinh dạy: “Nếu người
nhiều lòng tham, thường niệm cung
kính Quán Thế Âm Bồ Tát, liền được
lìa tham.” Nếu người nhiều sân hận,
nóng giận, thường xưng niệm và cung
kính Quán Thế Âm Bồ Tát thì tâm nóng
giận sẽ giảm bớt. Nếu người ngu si
mê muội, thường niệm và cung kính
Quán Thế Âm Bồ Tát thì sẽ lìa si mê.
“Đáp ứng hai điều mong cầu”: tức cầu con
trai hoặc con gái. Nếu cầu con trai
sẽ được con trai đoan chánh đầy đủ
tướng tốt; nếu cầu con gái sẽ được
con gái thông minh trí tuệ, dung
nghi đoan nghiêm. Đó gọi là “ứng hai
điều cầu.”
“Thuở còn ở ngôi Sơ Địa”: Sơ Địa là địa
vị đầu tiên trong Thập Địa, gọi là
Hoan Hỷ Địa. Lúc ấy, “gặp Đức Thiên
Quang Vương Tĩnh Trụ Như Lai từ bi”:
Đức Phật ấy thương xót Ngài nên
“truyền dạy Thần Chú Đại Bi”, đem
thần chú Đại Bi truyền trao cho
Ngài. “Dùng tay ánh sáng vàng tía
xoa đảnh”: Đức Phật lấy tay có ánh
sáng vàng tía xoa đầu Ngài. “Liền
vượt thẳng lên cảnh giới Bát Địa”:
ngay lập tức vượt lên địa vị Bát
Địa, tức Bất Động Địa.
“Hoan hỷ phát nguyện”: Ngài vô cùng
vui mừng nên trước Đức Tĩnh Trụ
Vương Phật phát nguyện rằng: “Nếu
trong đời vị lai ta có thể lợi ích
chúng sanh, nguyện cho ta lập tức
sanh đủ ngàn tay ngàn mắt.”
“Lời nguyện vừa dứt, đại địa sáu
cách chấn động”: sáu cách chấn động
là chấn, hống, kích, động, dũng,
khởi. “Chư Phật mười phương phóng
quang chiếu thân Ngài”: lúc ấy chư
Phật phóng ánh sáng gia hộ. “Ngàn
tay ngàn mắt đồng thời đầy đủ”: Ngài
liền hiện đủ ngàn tay ngàn mắt.
“Bấy giờ Ngài bạch với Phật rằng”: Ngài thưa
với Phật: “Nếu có chúng sanh trì
tụng Thần Chú Đại Bi, trong đời hiện
tại, mọi điều mong cầu mà không được
toại nguyện, thì không thể gọi là
Đại Bi Tâm Đà La Ni.” Ngài phát
nguyện rằng nếu người trì tụng Chú Đại
Bi mà không được thành tựu, thì
chính Ngài cũng không thành Chánh
Giác.
“Vào thời Hậu Lương đời Ngũ Đại”:
lúc ấy “một vị tăng Nhật Bản thỉnh
tượng đồng Quán Âm Đại Sĩ đem về
nước phụng thờ.” Khi “thuyền đến núi
Phổ Đà”, liền “dừng tích trượng tại
núi ấy”, ở lại nơi đó. “Thường hiện
nhiều linh dị”: Quán Thế Âm Bồ Tát
thường hiện đủ mọi cảm ứng linh
thiêng tại nơi ấy. Vì vậy, “Phổ Đà
Sơn trở thành thánh địa Phật giáo.”
Câu đối rằng:
“Quán Âm
Bồ Tát sao ngồi quay lưng?
Do vì chúng sanh chẳng chịu quay
đầu."
Tại sao tượng Quán Âm trong chùa
thường quay mặt vào trong mà không
hướng ra ngoài? Vì chúng sanh thế
gian không chịu quay đầu, không chịu
rút lui khỏi dòng mê, không chịu bỏ
mê về giác. Cho nên nói: “Biển khổ
không bờ, quay đầu là bến.” Vì sao
chúng sanh không quay đầu? Vì mê đắm
danh lợi và tình ái. Nếu có thể nhìn
thấu và buông xuống những thứ ấy thì
liền đạt được tự tại.
Tán rằng:
Đại từ đại bi
Cứu khổ cứu nạn
Cầu mong chúng sanh
Đồng lên bờ giác
Chẳng ngại gian lao
Mọi nơi đều hiện
Độ chúng hữu tình
Nhiếp thọ sang hèn. (1)
“Đại từ đại bi”: Quán Thế Âm Bồ Tát
đầy đủ lòng từ bi rộng lớn. “Cứu khổ
cứu nạn”: cứu tất cả khổ đau tai
nạn. “Cầu mong chúng sanh”:
Ngài luôn mong tất cả chúng sanh
“đồng lên bờ giác”, cùng thành Phật.
“Chẳng ngại gian lao”: Quán Thế Âm
Bồ Tát không quản nhọc nhằn để cứu
độ chúng sanh. “Mọi nơi đều
hiện”: không nơi nào Ngài không thị
hiện. “Độ chúng hữu tình”: cứu độ khắp
tất cả chúng sanh có tình thức.
“Nhiếp thọ sang hèn”: từ hàng công
hầu khanh tướng cho đến người ăn xin
thấp kém, Ngài đều bình đẳng cứu độ,
không phân biệt.
Lại nói kệ rằng:
Phổ Đà thường hiện tiếng
hải triều
Chúng sanh Ta-bà duyên rất
sâu
Ngàn tay hộ trì người hữu tình
Mắt huệ soi nhìn kẻ khổ đau
Sóng biển khổ mong hằng lặng dứt
Địa ngục đau thương nguyện lấp bằng
Xưng danh liền giải mọi tai nạn
Lễ bái tự nhiên phước huệ tròn.
(2)
“Phổ Đà thường hiện tiếng hải
triều”:
nơi bờ biển Phổ Đà Sơn thường hiện
âm thanh như tiếng sóng triều.
“Chúng sanh Ta-bà duyên rất sâu”:
chúng sanh cõi Ta-bà có nhân duyên
đặc biệt sâu dày với Quán Thế Âm Bồ
Tát.
“Ngàn tay hộ trì người hữu tình”:
Quán Âm Bồ Tát thường dùng ngàn tay
hộ trì tất cả chúng sanh. “Mắt huệ
soi nhìn kẻ khổ đau”: con mắt trí
tuệ của Ngài luôn thấy rõ những
người bất hạnh.
“Sóng biển khổ mong hằng lặng dứt”:
Ngài mong biển khổ nơi đời ác ngũ
trược này, cùng mọi sóng gió phiền
não, đều vĩnh viễn lặng yên. “Địa
ngục đau thương nguyện lấp bằng”:
mọi đau khổ và hình phạt khó nhẫn
chịu trong địa ngục, Ngài đều nguyện
dùng sức nguyện lực để hóa giải.
“Xưng danh liền giải mọi tai nạn”:
chỉ cần xưng niệm danh hiệu Quán Thế
Âm Bồ Tát thì mọi tai nạn đều có thể
tiêu trừ. “Lễ bái tự nhiên phước huệ
tròn”: nếu chí thành lễ bái Quán Thế
Âm Bồ Tát thì phước đức và trí huệ
đều được viên mãn.
Ghi chú:
(1)
Nguyên văn Hoa ngữ:
大慈大悲 救苦救難
切望眾生 同登彼岸
不辭跋涉 無處不現
普度有情 攝受貴賤
Đại
từ đại bi
Cứu
khổ cứu nan
Thiết vọng chúng sinh
Đồng
đăng bỉ ngạn
Bất từ bạt thiệp
Vô
xứ bất hiện
Phổ độ hữu tình
Nhiếp thọ quý tiện.
(2)
Nguyên văn Hoa ngữ:
普陀常現海潮音 娑婆眾生緣最深
千手護持有情者 慧眼照見不幸人
苦海波濤望永息 地獄痛楚願填平
稱名能解一切難 禮拜自獲福慧臻
Phổ Đà
thường hiện hải triều âm
Ta bà
chúng sinh duyên tối thâm
Thiên thủ hộ trì hữu tình giả
Tuệ nhãn
chiếu kiến bất hạnh nhân
Khổ hải ba đào vọng vĩnh tức
Địa ngục
thống sở nguyện điền bình
Xưng danh năng giải nhất thiết nan
Lễ bái
tự hoạch phúc tuệ trăn.

Bồ Tát Đại Bi
Quán Thế Âm
